Ochrona prawna Żubra

ŻUBR PRAWEM CHRONIONY

Akcja ratowania żubra jest przykładem jednego z niewielu skutecznych działań zachowania ginącego gatunku. Cała światowa populacja żubrów wywodzi się zaledwie od 12 osobników, a stado białowieskie tylko od 3 sztuk. Liczby te uzmysławiają nam, że gatunek ten znajdował się rzeczywiście na krawędzi zupełnej zagłady. Niepoślednią rolę w jego ratowaniu i odtwarzaniu odegrała Polska, a w niej Puszcza Białowieska. Liczba żubrów, od początków restytucji, tj. od roku 1929, rosła powoli, acz systematycznie. W 1978 r było już na świecie 2000 osobników, żyjących w ponad 200 hodowlach i zagrożenie gatunku zmalało. W 1987 r światowa populacja żubrów przekroczyła liczebność 3000 osobników, żyjących w blisko 270 hodowlach W Polsce w 1992 roku żyło 600 a na świecie 3600 żubrów.

W Polsce żubr jest prawnie chroniony już od XVI wieku. Początkowo były to dekrety królewskie, a w okresie rozbiorów "ukazy carskie". Mocą specjalnego rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 12.10.1938 r. żubr podlegał ścisłej ochronie. Aktualnie obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 6 stycznia 1965 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Żubr figuruje w wykazie gatunków podlegających ochronie pod pozycją 125.

Ponadto żubr został umieszczony na liście zwierząt ginących i zagrożonych, w tak zwanej Czerwonej Księdze (Red Data Book), wydanej po raz pierwszy w 1966 roku przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN). Żubr figurował w niej w roku 1990 wśród ponad 5000 innych gatunków, w tym 698 ssaków, 1047 ptaków, 191 płazów, 63 gadów, 762 ryb i 2250 bezkręgowców. Lista ta jest stale aktualizowana, pojawiają się w niej nowe gatunki, a dla wielu stopień zagrożenia rośnie. Żubr jest jednym z nielicznych gatunków, którego stopień zagrożenia zmalał.

Drugi duży dziki przeżuwacz należący wraz z żubrem do rodzaju Bison to jest bizon amerykański Bison bison nie figuruje w Czerwonej Księdze, jego liczebność jest dziesięciokrotnie większa niż żubra. Przykłady z historii tak dawniejszej, jak i współczesnej dowodzą, że aktywna ochrona żubrów jest w dalszym ciągu niezbędna.

Ostatnie naturalne stado żubrów w Puszczy Białowieskiej, wybito w ciągu niespełna 5 lat Podobnie było z żubrem kaukaskim, wytępionym doszczętnie. Wirusowa choroba - pryszczyca - na przełomie 1953 i 1954 roku spowodowała pogrom w rezerwatach na południu Polski w Pszczynie, Łopusznej i Niepołomicach. Poza tym wciąż niewiele wiemy o zmianach genetycznych, jakie mogą się ujawnić w wyniku kojarzenia zwierząt w bliskim pokrewieństwie.

Żubry podlegają międzynarodowym konwencjom: berneńskiej z 1979 r., w której żubr figuruje na liście gatunków wymagających ochrony. Na Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro w roku 1992 podpisano konwencję, która zobowiązuje sygnatariuszy do zachowania pełnej różnorodności występujących obecnie form życia przez ich ochronę oraz rozsądne, umiarkowane użytkowanie.

W dalszym ciągu więc żubry potrzebują naszej ochrony i opieki, aby mogły pozostać symbolem Ojczystej przyrody także dla przyszłych pokoleń.

 

na podstawie:
"Żubr puszcz imperator" Zbigniew Krasiński; 1999
"Żubr relikt minionych epok" Zbigniew Krasiński, 1993
zebrał R. Wardziukiewicz


wstecz


projekt i realizacja OGICOMCopyright by Woliński Park Narodowy