Przyroda nieożywiona

W ramach monitoringu przyrody nieożywionej monitoruje się następujące elementy:

  1. monitoring wód powierzchniowych
  2. monitoring wód podziemnych
  3. badanie wydajności źródeł
  4. obserwacje meteorologiczne

1. Monitoring wód powierzchniowych

a.) Historia
Monitoring wód powierzchniowych do roku 2011 odbywał się w o oparciu o sieć wodowskazów rejestrujących stany wód. Sieć ta została stworzona na potrzeby realizacji "Kompleksowego bilansu wodnego Wyspy Wolin", a następnie elementy tej sieci położone na terenie WPN zostały zaadoptowane do potrzeb prowadzenia monitoringu WPN. Monitoring ten polegał na dokonywaniu pomiarów poziomu wód i notowaniu stanów w specjalnych dzienniczkach. Wykonawcą tej pracy była Służba terenowa WPN (leśniczowie i podleśniczowie). Łaty pomiarowe rozmieszczone były i są w WPN w 7 punktach. Są to:

  1. Jezioro Turkusowe
  2. Jezioro Gardno
  3. Jezioro Czajcze
  4. Jezioro Domysłowskie
  5. Strugi pomiędzy Jeziorami Warnowskimi (3 punkty)

Wyniki pomiarów na początku każdego roku trafiały do siedziby Dyrekcji Parku, gdzie z formy analogowej zostają przetworzone do formy cyfrowej bazy danych. Służyło do tego oprogramowanie stworzone specjalnie na potrzeby WPN. Efektem digitalizacji danych była cyfrowa baza danych, z możliwością tworzenia raportów w formacie MS Word. Raporty takie dla terenu Wolińskiego Parku Narodowego można pobrać w dziale "Do pobrania". Do niedawna wahania poziomu wód powierzchniowych były badane w systemie ciągłym za pomocą limnigrafów. Kłopoty techniczne z przestarzałymi i awaryjnymi mechanizmami, oraz brak odpowiedniego tuszu do ich napełniania skłonił nas do zaprzestania tej formy monitorowania wód powierzchniowych - uzyskane wyniki były nieczytelne. Dane umieszczone w bazie danych podlegają analizie i przedstawieniu w różnej formie takiej jak tabele, wykresy itd.

 

b.) Teraźniejszość
Od roku 2011 dzięki wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospoadarki Wodnej, wszystkie punkty pomiarowe zostały wyposażone w instalacje zawierające rejestratory wahań wód powierzchniowych. Ponadto, dołączono do sieci pomiarowej kolejny punkt pomiarowy na kanale "Saganka" w O.O. Wodnym. Dane zbierane są w trybie ciągłym, z interwałem co 6h. Dwa razy do roku następuje odczytanie danych i przeniesienie ich do aplikacji Diver Office. Następnie po dokonaniu kompensacji barometrycznej dane trafiają do arkusza Excel. Zautomatyzowanie pomiarów wyeliminowało szereg problemów związanych z czynnikiem ludzkim (błędy, absencje itd), zwiększyła się częstotliwość pomiarów z 4 miesięcznie do 4 na dobę, wyeliminowano konieczność żmudnej digitalizacji danych, oprócz poziomu wody możliwy jest także monitoring jej temperatury.

2. Monitoring wód podziemnych
Monitoring wód podziemnych odbywa się na zasadzie pomiarów wahania poziomu wód podziemnych dokonywanych w sieci piezometrów rozlokowanych na terenie Wolińskiego PN. Sieć ta złożona jest z 10 piezometrów. Do pomiaru służą elektroniczne urządzenia pomiarowe - sondy tzw. divery. Urządzenia te pracują w trybie ciągłym i co 6 godzin rejestrują aktualny poziom wody gruntowej oraz jej temperaturę. Odczytu dokonuje się 2 razy do roku za pomocą specjalnego czytnika fotoelektrycznego podłączonego do komputera przenośnego. Zarządzanie i obróbka danych odbywa się w  oprogramowaniu dedykowanym do diverów - aplikacji diveroffice. W tejże aplikacji następuje także tzw kompensacja barometryczna, czyli korekta wskazań diverów o parametry ciśnienia atmosferycznego uzyskiwane z  urządzenia Barodiver - pracującego na stałe w biurze dyrekcji. Dane przechowywane są w oprogramowaniu Diver office, a dodatkowo eksportowane do aplikacji MS Excel. System ten zastąpił istniejący do 2009 roku ręczny pomiar  poziomu wód gruntowych za pomocą świstawki hydrologicznej i taśmy mierniczej oraz żmudną ręczną digitalizację danych. Modernizacja ta stała się możliwa, dzięki dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.  Dane w postaci raportów za lata 2000 do 2009 i w postaci plików  Excela za lata 2010-...  można pobrać w zakładce do pobrania. Z sieci 10 piezometrów, funkcjonujących w WPN w roku 2010, 8 obsługiwanych jest przez służbę leśną, a 2 przez Stację Monitoringu Przyrodniczego Biała Góra, należącą do Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Do roku 2010 sieć ta składała się z 13 piezometrów, jednak dwa z nich o symbolach P7 i P7a zostały zlikwidowane - znajdowały się na gruncie połozonym przy granicy z WPN, ujawnił się właściciel działki, a jeden piezometr wyłączono z pomiarów z powodu obniżenia się pozomu lustra wody.

3. Monitoring wydajności źródeł
Monitoring wydajności źródeł prowadzony jest w oparciu o dwa źródła pomiarowe położone na terenie O.O. Wapnica. Polega on na mierzeniu czasu za pomocą stopera, jaki potrzebny jest na napełnienie przez źródło wiaderka pomiarowego o stałej pojemności 13 litrów. Znając czas w jakim napełnia się naczynie pomiarowe i jego pojemność, możemy określić wydajność źródła - np.: 15,32 sekundy i 13 litrów daje wydajność 0,85litra na sekundę. Wyniki trafiają do dzienniczka pomiarowego, a po zakończeniu roku kalendarzowego, wpisywane sš do bazy danych i w konsekwencji tworzone są raporty w formacie MS Word. Ważnym parametrem są amplitudy wydajności źródeł oraz maksymalne wahania ich wydajności w czasie.

4. Obserwacje meteorologiczne
Obserwacje meteorologiczne prowadzone są nieprzerwanie od momentu powstania Wolińskiego Parku Narodowego w roku 1960. Początkowo posterunek meteorologiczny znajdował się w Międzyzdrojach, obecnie znajduje się w Warnowie, gdzie istnieje od 1 lipca 1982 roku. Do roku 2010 na stacji meteorologicznej w Warnowie mierzone były następujące parametry klimatu:

  1. temperatura powietrza
  2. temperatura gruntu
  3. siła i kierunek wiatru
  4. opad atmosferyczny
  5. wilgotność powietrza

Pomiarów dokonywano się w okresie letnim w godzinach: 8:00, 14:00, 20:00 oraz w okresie zimowym: 7:00, 13:00, 19:00. Wyniki pomiarów zapisywano w dzienniczkach spostrzeżeń klimatologicznych i temperatur gruntu, a następnie po zakończeniu roku kalendarzowego wpisywano ręcznie do aplikacji bazodanowej, dzięki czemu możliwe było uporządkowanie przechowywanych danych i tworzenie miesięcznych raportów. Od roku 2010 dzięki dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pomiarów dkonuje się za pomocą w pełni automatycznej stacji meteorologicznej firmy Vaisala.  Zapewnia to większą dokładność pomiarów, wyklucza wpływ czynnika ludzkiego, wyeliminowuje konieczność ręcznej dygitalizacji danych i pozwala uwolnić się od problemów organizacyjnych związanych z koniecznością obsługi stacji (urlopy, szkolenia, wyjazdy, absencja chorobowa itd. ) Pomiar dokonywany jest co 10 minut, mierzone są takie parametry klimatu jak: temperatura powietrza, temperatura gruntu na 7 poziomach, wilgotność powietrza, siła i kierunek wiatru, opad atmosferyczny, usłonecznienie. Dane trafiają do karty pamięci urządzenia skąd w posatci plików csv są eksportowane do komputera podłączonego na stałe do stacji. Oprogramowanie umożliwa także podgląd aktualnego stanu parametrów pogody. Dane meteorologiczne za lata 2000-2010 mozna pobrać w zakładce do pobrania.




projekt i realizacja OGICOMCopyright by Woliński Park Narodowy